Kryteria przyznawania świadczeń z pomocy społecznej
Pomoc społeczna przysługuje osobom i rodzinom w szczególności z powodu:
- ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy domowej, handlu ludźmi, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych, trudności w integracji cudzoziemców, przystosowania po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych lub ekologicznych.
Prawo do świadczeń pieniężnych przysługuje osobom, których dochód nie przekracza kryteriów dochodowych:
- osoba samotnie gospodarująca – 1010 zł,
- osoba w rodzinie – 823 zł (od 1 stycznia 2025 r., zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z 12 lipca 2024 r., Dz.U. poz. 1044).
Definicje:
- Rodzina – osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące.
- Dochód – suma miesięcznych przychodów pomniejszona o podatek, składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz alimenty świadczone na rzecz innych osób.
Nie wlicza się do dochodu m.in.:
- jednorazowe świadczenia socjalne i zasiłki celowe,
- pomoc materialna w systemie oświaty,
- wartość świadczeń w naturze,
- świadczenia dla bezrobotnych z prac społecznie użytecznych,
- świadczenia dla kombatantów, weteranów i działaczy opozycji antykomunistycznej,
- dochód z użytków rolnych < 1 ha,
- świadczenia wychowawcze i dodatki na dzieci,
- świadczenia wynikające z Karty Polaka, nagrody Prezesa Rady Ministrów, pomoc repatriantom, środki na ochronę środowiska,
- zwrot kosztów z Prawa oświatowego, dodatki energetyczne, osłonowe, węglowe, elektryczne i bony energetyczne,
- świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.
Dochód osób prowadzących działalność gospodarczą ustala się na podstawie:
- zeznań podatkowych, zaświadczeń z urzędu skarbowego, opłaconych składek ZUS i zasad opodatkowania (PIT lub ryczałt).
Uwagi dodatkowe:
- Przy ustalaniu prawa do zasiłków stałego i okresowego w składzie rodziny nie uwzględnia się dzieci wychowywanych w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka oraz pełnoletnich wychowanków rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka, a do dochodu rodziny nie wlicza się ich dochodów oraz świadczeń na pokrycie kosztów ich utrzymania i dodatków przyznanych na podstawie przepisów o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępcze.
- Osobie odbywającej karę pozbawienia wolności, z wyjątkiem osób odbywających tę karę w systemie dozoru elektronicznego, nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Osobie tymczasowo aresztowanej zawiesza się prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Za okres tymczasowego aresztowania nie udziela się świadczeń.
- Przy ustalaniu wysokości odpłatności za pobyt osoby w domu pomocy społecznej, w składzie rodziny uwzględnia się innych członków rodziny przebywających w instytucjonalnych placówkach opieki, jeżeli rodzina ponosi odpłatność za ich pobyt.